Mục lục
Trước làn sóng bùng nổ nhu cầu máy chủ AI trên toàn cầu, thị trường bộ nhớ đang chứng kiến sự dịch chuyển rõ rệt về phân bổ công suất, kéo theo những tác động sâu rộng đến ngành điện tử tiêu dùng Nhật Bản.
Theo phân tích của chuyên mục Gu Chuan trên TechNews, các nhà cung cấp bộ nhớ lớn như Samsung Electronics và SK hynix đang ưu tiên phân bổ nguồn lực cho khách hàng AI và điện toán đám mây. Điều này khiến các nhà sản xuất TV, PC và thiết bị gia dụng tầm trung, phổ thông tại Nhật Bản đối mặt với nguy cơ thiếu hụt linh kiện và áp lực chi phí ngày càng gia tăng.
Chi phí tăng mạnh, biên lợi nhuận bị bào mòn
Áp lực đã thể hiện rõ trong cấu trúc chi phí sản phẩm. Theo dữ liệu từ TrendForce, trước khi giá bộ nhớ tăng, DRAM chỉ chiếm khoảng 2,5 – 3% chi phí BOM của một chiếc TV. Tuy nhiên, sau đợt tăng giá gần đây, tỷ lệ này đã nhanh chóng tăng lên 6 – 7%, tạo sức ép đáng kể lên lợi nhuận của các thương hiệu.
Với những doanh nghiệp quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế, mức độ ảnh hưởng còn nặng nề hơn do khả năng đàm phán và tối ưu chi phí kém hơn so với các tập đoàn lớn.
Thách thức mang tính cấu trúc, không còn là chu kỳ ngắn hạn
Ngành bộ nhớ vốn nổi tiếng với tính chu kỳ cao, thường xuyên biến động cung, cầu và giá cả. Tuy nhiên, theo TechNews, đợt thắt chặt nguồn cung lần này có bản chất khác biệt. Nhu cầu đối với HBM (High Bandwidth Memory) phục vụ AI không phải là hiện tượng ngắn hạn mà gắn liền với cuộc đua năng lực tính toán và sự mở rộng quy mô mô hình AI. Điều này đồng nghĩa với xu hướng kéo dài trong trung và dài hạn.
Đối với các nhà sản xuất điện tử tiêu dùng Nhật Bản, chiến lược truyền thống “chờ giá hạ nhiệt” có thể không còn phù hợp. Phần lớn doanh nghiệp trong ngành không đủ quy mô để cạnh tranh mạnh mẽ với các nhà cung cấp dịch vụ đám mây trong các cuộc đàm phán giá, đồng thời cũng không có xu hướng tích trữ tồn kho lớn. Mô hình cung ứng dựa trên quan hệ ổn định lâu dài với mức vốn từng là lợi thế, nay trở thành bất lợi trong bối cảnh mất cân đối cung, cầu nghiêm trọng.
Ngay cả phân khúc cao cấp cũng chịu tác động
Với các sản phẩm thiên về sản lượng như TV và thiết bị gia dụng, sự co hẹp biên lợi nhuận càng rõ rệt. Những thương hiệu Nhật Bản như Sony, Panasonic và Sharp trong những năm gần đây đã chuyển hướng tập trung vào phân khúc giá trị gia tăng cao nhằm tránh cạnh tranh về giá.
Tuy nhiên, khi chi phí bộ nhớ tăng mạnh, ngay cả các sản phẩm tầm trung và cao cấp cũng khó có thể “miễn nhiễm” hoàn toàn trước tác động từ biến động đầu vào.
Tác động lan tỏa toàn chuỗi cung ứng
Làn sóng thắt chặt nguồn cung bộ nhớ lần này đang tái định hình tương quan quyền lực trong chuỗi cung ứng. Trước đây, ngành điện tử tiêu dùng Nhật Bản có vị thế nhờ đơn hàng dài hạn, nhu cầu ổn định và tiêu chuẩn chất lượng khắt khe. Song hiện tại, khi AI và khách hàng đám mây trở thành động lực lợi nhuận chính, các nhà cung cấp bộ nhớ có xu hướng ưu tiên những khách hàng có sức mạnh định giá cao và tốc độ tăng trưởng nhu cầu nhanh hơn.
Không chỉ dừng ở lĩnh vực điện tử tiêu dùng, TechNews cũng cảnh báo rằng các ngành trọng điểm khác của Nhật Bản như điện tử ô tô và thiết bị điều khiển công nghiệp, vốn phụ thuộc vào bộ nhớ và có chu kỳ chứng nhận linh kiện kéo dài, sẽ gặp khó khăn nếu nguồn cung tiếp tục khan hiếm. Việc chuyển đổi nhà cung cấp trong các lĩnh vực này không thể thực hiện nhanh chóng, làm gia tăng rủi ro gián đoạn sản xuất.
Trong bối cảnh AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu bộ nhớ toàn cầu, sự dịch chuyển cấu trúc này có thể để lại tác động dài hạn, vượt xa những đợt tăng giá mang tính chu kỳ trước đây.
Nguồn: TechNews và các nguồn tổng hợp khác
